Yabani İğde’nin Özellikleri



Yabani İğde’nin Özellikleri

Yabani iğde nedir ? Yabani iğde’nin özellikleri nelerdir? Yabani iğde nerelerde ve nasıl kullanılır ? Yabani iğde yağı.Tıpta yabani iğde kullanımı.

Yalancı iğde, Çıçırgan ya da Yer İğdesi (Lat. Hippophae rhamnoides) İğdegiller ailesindendir. 10 m. yüksekliğinde, dikenli bir ağaçtır. Genç dalları gümüş gibi parlak olur; daha sonra pas tutmuş gibi rengi solar; ucu 7 cm. dikendir. Yaprakları boğumlu, üstü koyu yeşil-gri, altı sarımsı veya beyaz, gümüş gibi parlaktır. Çiçekleri çift eşeylidir. Küçük çekirdekli yemişinin rengi kırmızı veya sarımsı, tadı ekşidir. Yemişi şıralı, yumuşak ve çabuk ezilir. Dağlık bölgelerde, göl ve akarsuların kıyılarında, kumlu ve taşlı bölgelerde yetişir. Hammadde olarak pişmiş yemişi toplanır. Yemişi hava soğuyunca (-15C°) çırpılarak toplanır.

Bilinen adı: Yabani İğde / Çaydikeni / Yalancı İğde
Botanik adı: Hippophae Rhamnoides
Ailesi: Elaeagnaceae
İngilizce Adı: Seabuckthorn Fruit
Tıbbi Adı: Fructus Hippophae
Latince Adı: Hippophae rhamnoides Linn(Sha Ji) veya Hippophae rhamnoides Linn. subsp. sinensis Rousi (zhong guo sha ji

Not:Latince isminin anlamı “Parlak At”.
Çince isimleri :Cu Liu(vinegar Willow),Suan Ci(Sour Thorn),Hei Ci(Black Thorn).Sha Ji,Zhong Guo Sha Ji.

Diğer Dillerdeki İsimleri : Çaydikeni (Azerice), Sea Buckthorn (English), Sanddorn (German), Argousier (French), Finbar (Swedish), Homoktvis (Hungarian), Star-Bu or Dhar-Bu (Tibetan), Oblepiha (Russian), Tindved (Danish), Rokitnik (Polish) ,
Diğer isimler : Espino Falso, Oblebicha, Olivella Spinosa, Sallow Thorn, Duindoorn, Seabuckthorn

Kullanılan Kısımlar :

Kullanılan Kısımlar :  Meyvenin suyu meyve suyu yapımında kullanılır fakat diğer tüm kısımları (yapraklar, meyveler, çekirdekler, kabuk) ilaç yapımında kullanılır. Çekirdek ve meyvesinde yağ üretilir. Yabani iğdeden üretilen geniş bir ürün yelpazesi vardır. Meyve, ilaç yapımında , kozmetikte, çay yapımında, hayvanları beslemede, spor ve sağlık içeceklerinin üretiminde, reçel ve marmelat yapımında, likör, şeker , değişik içecekler ve mayalamada kullanılır.

Yabani İğde üzümsü meyvelerin vitamin ve besin yönünden çok zengindir. Meyve 10 farklı vitaminin yanında iz elementleri , meyve aside, şeker, ve yağ içerir. Yabani İğde proteinler bakımından çok zengindir ve 18 amino asit içerir. Meyve suyunda 25 kimyasal element , kalsiyum, demir ve manganez vardır.
Meyve etindeki Vitamin C konsantresi 100 milligramdan (mg)/100 g , 2500 mg/100 g a kadar değişir. Karşılaştırma olarak portakal suyunun 35-40 mg/100 g içerdiğini söylemek yeterli olacaktır . Karoten içeriği 30-40 mg/100 g arasında değişir, Karotenoid seviyesi de 9-35 mg/100 g dır. Yabani İğde ayrıca flavonoid ler bakımında zengindir ve içerik 120-2100 mg/100 g dır, ayrıca hatırı sayılır miktarda suda çözünebilen vitaminler de içerir.

Meyve etinde 160 mg/100 g Vitamin E konsantresi vardır. Yabani İğde yağı çok yüksek doymamış yağ içerir. Çekirdek yağının 73%’ e kadarı linoleic veya linolenic asitlerdir ve 19% kadarı da oleic asittir. Çekirdek yağında 61-113 mg/100 g Vitamin E vardır ve önemli seviyede karotenoid içerir.

Sarı pigment bir yan ürün olarak meyvenin suyu çıkarıldığında geride kalan kısımdan elde edilir. Bu ürün doğal ürünlere renk vermek için kullanılabilir.

Tıpta Yabani İğde’nin Kullanımı:

Tıpta Yabani İğde’nin Kullanımı:

İltihaba karşı, mikrop öldürücü, ağrı kesici, yaraları tedavi edici özelliklere sahiptir. Şırası sıkılıp alındıktan sonra, kalan kısmı, kurutulur ve sonra bitki yağında bekletilir.Bu işlem birkaç aşamadan geçirilir ve sonuçta yalancı iğde yağı elde edilir. Çıçırgan yağı, ciltte, mukozada oluşan çeşitli yaraları tedavi eder. Bu yüzden, bu yağ, yemek borusundaki zararlı şişliklerde, mide ve oniki parmak bağırsağındaki yara hastalığında, ayrıca rahim ağzı iltihabında ve başka jinekolojik hastalıkların tedavisinde kullanılır. Çıçırgan yağı, cilt hastalıklarında (egzema, erpes), uzun zamandır iyileşmeyen yaraların tedavisinde olumlu sonuç verir. Tibet hekimliğinde, çıçırganın yaprakları romatizmada kompres olarak kullanılır. Çıçırgan yağından iltihaplı hastalıklarda ağrıyı azaltmak ve dindirmek için yararlanırlar.

Meyveleri ve yalancı iğde
Kozmetik amaçla, çıçırgan yağından özel bir maske hazırlanarak, ciltteki çeşitli lekeleri, sivilcileri gidermek için ve saç dökülmesinde faydalanılır.

Çıçırgan yağı, mide suyunun fazla salgılanmasını azaltır; karaciğer hastalığında rastlanılan zehirlenmelere karşı etkilidir. Çıçırganın yağında katı yağı asitleri (linol, lipolen), yağda eriyen vitaminler (retinol, tokoferol), fosfolipitler, bitki sterinleri çok sayıda bulunur; aterosklerozu önlemekte kullanılır. Çıçırgan yağı, kandaki kolestrol düzeyinde azalma olunca da kullanılabilir.

Çıçırgan yağı, eczanelerde 50-100 ml.’lik cam şişelerde satılır. Ondaki karotinoillerin oranı %30 mg., %180 mg.’dır. Ciltteki yaraları tedavi ederken, gazlı bezi çıçırgan yağında ıslatarak, hastalıklı bölge örtülür. Bu işlem her gün tekrarlanarak uygulanır.

Yemek borusundaki zararlı şişliklerin tedavisinde, günde 2-3 kez, 1/2 yemek kaşığı çıçırgan yağı verilir. Mide ve on iki parmak bağırsağının yaralarında ise, 2-3 kez yemekten 30-40 dakika önce, l çay kaşığı içilir. Rahim yaralarının tedavisinde, yuvarlanmış gazlı bez, çıçırgan yağında (5-10 mg.) ıslatılır ve rahim ağzındaki yaraya yapıştırılır. Her gün değiştirilmelidir. Kolpit tedavide 10-15; endoservisittet ve rahim ağzı erozyonunda 8-12 kez işlem uygulanır. Gerektiğinde 4-6 hafta dinlendikten sonra tedaviye devam edilebilir. Çıçırganın yemişi, polivitaminli bir maddedir. Ondan ayrıca reçel, jöle, şarap hazırlanır.

Yorum Bırakabilirsiniz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir