Tilavet Secdesi İle İlgili Bilgiler



Tilavet Secdesi İle İlgili Bilgiler

Kur’an’daki bir secde âyetini okuyan veya dinleyen müslümanın yapması vacib olan secde.

Tilavet secdesi nasıl yapılır?

Tilavet secdesinin yapılışı şöyledir:

Tilâvet secdesi niyetiyle “Allahu ekber” denilerek secdeye varılır, secdede üç kere “Sübhane Rabbîyel-a’lâ (En yüce olan Rabbimi bütün noksan sıfatlardan tenzih ederim)” denilir.

Bundan sonra “Allahu ekber” denilerek secdeden kalkılır. Tilâvet secdesinin rüknü, Allah Teâlâ’yı ta’zîm için yüzü yere koymaktır. Ancak namaz hâlinde rükû ve hastalar için imâ da bu secde yerine geçer.
Bu secde için abdestli, temiz, avret yerleri örtülü ve kıbleye yönelmiş olmak şarttır.

Tilâvet secdesinden kalkarken “Gufrâneke Rabbenâ ve İleykel masîr (Ey Rabbimiz! Senin bağışlamanı bekliyoruz. Son dönüş sanadır” denilmesi müstehaptır.

Tilâvet secdesine varılırken ve kalkarken alınan tekbirler de müstehaptır. Asıl secde ise vaciptir.

Tilavet Secdesi Kur’an ın hangi ayetlerinde geçer kaç tanedir?

Kur’an da 14 yerde secde ayeti geçer…

Kur’ân’daki secde âyetlerinin geçtiği sureler ise;

Â’râf sûresinin 206,
Ra’d sûresinin 15,
Nahl sûresinin 49,
İsrâ sûresinin 107,
Meryem sûresinin 58,
Hac sûresinin 18,
Furkân sûresinin 60,
Neml sûresinin 25,
Secde sûresinin 15,
Sâd sûresinin 24,
Fussilet sûresinin 37,
Necm sûresinin 62,
İnşikak sûresinin 21,
Alâk sûresinin 19. âyetleridir.

Bu âyetlerden sadece Sâd sûresinin 24. âyetinde “rükû”, diğerlerinde “secde” kelimesi geçmektedir. Hac sûresinin 77. âyetinde de “rükû edin ve secde edin” denilmektedir.

Hanefîler, bu âyeti secde âyeti saymamışlardır. İmam Şâfiî ve İmam Ahmed bu âyeti secde âyeti saymış buna mukabil Sâd sûresinin 24. âyetini secde âyeti saymamışlardır. Hac sûresinin 77. âyeti hariç diğerlerinde secde âyetleri işaretlenmiştir.

A’râf, Ra’d, Nahl, İsrâ, Meryem, Hac ve Sâd surelerindeki âyetler okununca secde etmenin “farz”; Furkân, Secde ve Fussilet surelerindeki secde âyeti okununca secde etmenin “vacib”; Neml, Necm, İnşikâk ve Alâk surelerindeki secde âyeti okununca secde etmenin “sünnet” olduğu da söylenmiştir.  (İ.K.)

Şâfiî ve Hanbelîlere göre de sayı on dört olup, ancak onlar Sâd süresindeki secdeyi “şükür secdesi”sayarken; el-Hac süresinde iki tane secde âyeti kabul ederler. Mâlikîlere göre ise sayı on birdir. Onlar en-Necm, el-İnşikak ve Alak sürelerindeki secdeleri bağlayıcı saymazlar (el-Meydânî, el-Lübâb, I, 103; eş-Şürünbülâlî, Merakîl-Felâh, 84 vd.).
Bu on dört secde âyetini bir mecliste okuyup, her biri için okudukça ayrıca bir secde yapan veya hepsini okuduktan sonra tamamına birden on dört secdede bulunan kimsenin dünyevî ve uhrevî istek, sıkıntı ve kederleri konusunda Allah Teâlâ’nın yeterli olacağı rivayet edilmiştir.

Hanefiler dışındaki üç mezhebe göre tilâvet secdesi sünnettir. Zeyd b. Sabit (r.a) şöyle demiştir: “Hz. Peygamber’e Necm Süresi’ni okudum ve bizden hiçbir kimse secde yapmadı” (Buhârî, Sücûd 6; Müslim, Mesâcid,106; Tirmizî, Cum’a, 52; Nesâî, İftitah, 50; eş-Şevkânî, Neylül-Evtâr, III, 101). Diğer yandan Hz. Ömer’in, en-Nahl süresindeki secde âyetini okuduktan sonra cemaati secde yapıp yapmamakta serbest bırakmıştır. O, şöyle demiştir: Allah bize secde yapmayı farz kılmamıştır. Ancak kendiliğimizden dilersek yaparız” (eş-Şevkânî, a.g.e., III, 102).

[kaynak:diyanet]

Tilâvet secdesi şu sebeplerle vacib olur:

1. Secde âyetini okumak. Okuyanın kulakları duymasa bile secde gerekli olur.

2. Okunan secde âyetini işitmek veya dinlemek. İşitmek kasıtsız, dinlemek ise kasıtlı olur.

3. Bir imama uymuş olmak, İmama uyan kimse imamın okuduğu secde âyetini duymasa bile tilâvet secdesi yapar. Çünkü öğle namazı gibi gizli okunan bir namazda imam okuduğu secde âyetinden dolayı secde yapsa cemaat de kendisine uyar.

Namazda secde âyeti, okunması halinde, kıraat eden kişi en çok üç âyet daha okuyup rükû’a eğilecekse, tilâvet secdesine niyet ederek rükûa gider. Yapmış olduğu bu rükû aynı zamanda tilâvet secdesi yerine de geçer. Şayet rükûa eğilmeyip de kıraate devam edecekse, tilâvet secdesine niyet ederek direk olarak secdeye gider ve secdeyi tamamladıktan sonra doğrudan ayağa kalkar ve kaldığı yerden kıraate devam eder. Namaz içerisinde tilavet etmeye niyet etmek aklından tilâvet secdesi yapacağını geçirmekle yapılır; dil ile söylenmez.
Namazda okunan secde âyetini namazda olmayan bir kimse işitirse tilâvet secdesi yapar. Namazda olan kimse, namaz dışından bir kimsenin okuduğu secde âyetini işitirse, namazını tamamladıktan sonra secde yapar. (İ.P.)

[kaynak diyanet]

Yorum Bırakabilirsiniz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir